16 września 1919

Czerwiec 1915

Na świecie

 

I wojna światowa:

2 czerwca – Rozpoczęła się blokada wybrzeży Azji Mniejszej przez flotę Wielkiej Brytanii.

5 czerwca - Początek austriacko-włoskich potyczek w rejonie miasta Gorycja.

10 czerwca – Wielka Brytania opanowała niemiecką kolonię Kamerun.

17 czerwca – francuski minister wojny podjął decyzję o wyposażeniu żołnierzy w hełmy.

23 czerwca - Ddeklaracja papieża Benedykta XV o neutralności Watykanu.

23 czerwca - Rozpoczęła się I bitwa nad Isonzo.

 

 

Pozostałe wydarzenia:

3 czerwca – Rewolucja meksykańska: oddziały Álvaro Obregóna i Pancho Villi starły się w mieście León. We frontalnym ataku Obregón stracił prawe ramię, ale zdecydowanie pokonał oddziały Pancho Villi.

5 czerwca - Dania wprowadziła poprawkę do konstytucji, gwarantującą kobietom prawo do głosowania.

7 czerwca – Rosja i Republika Chińska podpisały w Kiachcie porozumienie przyznające autonomię Mongolii Zewnętrznej.

9 czerwca – Sekretarz stanu William Jennings Bryan rezygnuje ze stanowiska ze względu na różnice poglądów dotyczącą postępowania USA w sprawie zatopienia RMS Lusitania.

16 czerwca – Powstał Instytut Brytyjskich Kobiet (ang. British Women’s Institute).

 

W Polsce

 

Czerwiec-lipiec – Atak na Warszawę.

3 czerwca – Zakończyło się trzecie oblężenie Twierdzy Przemyśl. Do miasta weszły wojska bawarskie i austro-węgierska 4. dywizja kawalerii. Rosjanie wycofując się wysadzili mosty na Sanie.

13 czerwca – Starcie Legionów Piłsudskiego z Rosjanami pod Rokitną. 2 szwadron ułanów II Brygady Legionów pod dowództwem rotmistrza Zbigniewa Dunina-Wąsowicza przypuścił szarżę na rosyjskie pozycje pod wsią Rokitna.

 

 

Źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/1915

Maj 1915

Na świecie

 

I wojna światowa:

3 maja - Włochy zerwały Trójprzymierze z Niemcami i Austro-Węgrami.

3 maja - Bitwa pod Gorlicami (Niemcy i Austro-Węgry przełamały front rosyjski)

5 maja - Artyleria turecka rozpoczęła ostrzał zatoki Anzac na półwyspie Gallipoli.

7 maja – Niemiecki U-Boot U-20 zatopił brytyjski parowiec transatlantycki RMS Lusitania, zginęło 1198 osób, ocalały 764.

9 maja - Niemcy i Francuzi walczyli w drugiej bitwie o Artois - bitwa została nierozstrzygnięta, zginęło około 176 tys. żołnierzy.

9 maja - W bitwie pod Arras polski Legion Bajończyków zdobył z dużymi stratami bronione przez Niemców wzgórze.

22 maja - Austriacy odzyskali Lwów (zajęty przez Rosjan 3 września 1914).

23 maja – Włosi podjęli działania zbrojne przeciw Austro-Węgrom.

23-24 maja – Atak austriacki pomiędzy Wenecją a miastem Barletta.

25 maja - Zakończyła się nierozstrzygnięta II bitwa pod Ypres.

27 maja – W angielskim porcie Sheerness eksplodował używany w czasie wojny jako stawiacz min statek pasażerski HMS Princess Irene; zginęły 352 osoby.

Maj – początek 10-miesięcznych zmagań włosko-austriackich pod Isonzo.

 

 

Pozostałe wydarzenia:

5 maja - W Wiedniu została powołana emigracyjna Ogólna Rada Ukraińska.

16 maja – Zabójstwo premiera Portugalii P. Chagasa.

17 maja - W Wielkiej Brytanii era większościowych rządów Partii Liberalnej zakończyła się, gdy premier 17 maja - Herbert Henry Asquith sformował koalicję wszystkich partii.

17 maja - José de Castro został premierem Portugalii.

22 maja - 227 osób zginęło, 246 zostało rannych w zderzeniu trzech pociągów w Szkocji.

22 maja - erupcja wulkanu Lassen Peak w paśmie Gór Kaskadowych w Kalifornii.

29 maja – Teófilo Braga został prezydentem Portugalii.

 

W Polsce

 

2 maja – Rozpoczęła się bitwa pod Gorlicami zwana „Małym Verdun”. Niemcy i Austriacy przełamali front rosyjski.

16 maja – Rozpoczęła się bitwa pod Konarami.

17 maja – Niemcy powstrzymali kontrnatarcie Rosjan pod Jarosławiem.

22 maja – Austriacy odzyskali Lwów.

31 maja – Między Bolimowem a Sochaczewem wojska niemieckie użyły 264 tony ciekłego chloru, wypuszczonego z 12 tysięcy butli rozmieszczonych przed linią okopów rosyjskich. Ilość ta ponad dwukrotnie przewyższała ilość gazu użytą podczas ataku gazowego przeprowadzonego w kwietniu 1915 pod Ypres. W ciągu kilkunastu minut zginęło kilka tysięcy rosyjskich żołnierzy (dokładna liczba jest nie do ustalenia).

25 maja - w Wielkiej Brytanii powstał Drugi rząd Herberta Henry'ego Asquitha.

 

 

Źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/1915

Marzec 1915

Na świecie

 

I wojna światowa:

14 marca - Ścigany od czasu bitwy pod Falklandami 8 grudnia 1914 roku niemiecki krążownik SMS Dresden został przechwycony przez krążowniki brytyjskie i zmuszony do samozatopienia koło chilijskiego archipelagu Juan Fernández.

14 marca - Wielka Brytania, Francja i Rosja uzgodniły że w razie zwycięstwa, Konstantynopol i cieśnina Bosfor przejdą pod władanie Rosji (porozumienie to jest później anulowane ze względu na rewolucję w Rosji).

18 marca - Zwycięstwo Turków nad flotą brytyjsko-francuską w bitwie morskiej w Cieśninie Dardanelskiej.

18 marca - Na Morzu Północnym brytyjski HMS Dreadnought jako jedyny pancernik w historii staranował i zatopił okręt podwodny (niemiecki U-29).

25 marca – W odległości około 2 km od portu Honolulu na Hawajach zatonął w niewyjaśnionych dotąd okolicznościach amerykański okręt F-4 z 21 członkami załogi.

 

 

Pozostałe wydarzenia:

3 marca - W USA utworzono komitet doradczy do spraw aeronautyki (NACA), będący poprzednikiem NASA.

3 marca - Amerykańska premiera niemego filmu pt. Narodziny narodu – reżyseria D. W. Griffith.

10 marca – Dimitrios Gunaris został premierem Grecji.

19 marca – Po raz pierwszy sfotografowano Plutona, który jednak nie został rozpoznany jako planeta.

20 marca – Kataloński astronom Josep Comas Solá odkrył planetoidę (804) Hispania.

27 marca – Mary Mallon, irlandzka służąca, nosicielka duru brzusznego została w USA poddana dożywotniej kwarantannie.

28 marca – Zostaje odprawiona uroczysta msza przez arcybiskupa Johna Irelanda w nowokonsekrowanej katedrze kościoła rzymskokatolickiego, pod wezwaniem św. Pawła z Tarsu, w stolicy stanu Minnesota St. Paul.

 

W Polsce

 

23 marca – Kapitulacja Twierdzy Przemyśl. Forty zostają wysadzone w powietrze przez austriacką załogę twierdzy.

26 marca – Zakończyła się niemiecko-rosyjska bitwa przasnyska.

 

 

Źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/1915

Kwiecień 1915

Na świecie

 

I wojna światowa:

22 kwietnia – Pod Ypres stoczono bitwę pomiędzy wojskami francuskimi i niemieckimi. Niemcy po raz drugi w czasach nowożytnych użyli gazów bojowych (ciekły chlor). Pierwszy raz armia niemiecka użyła broni chemicznej na froncie wschodnim, na linii rzek Bzura i Rawka, 31 grudnia 1914, pod Bolimowem (w 1241 w Bitwie pod Legnicą po raz pierwszy Chińczycy służący w armii mongolskiej użyli broni chemicznej).

25 kwietnia: - Desant brytyjski wraz z oddziałami Australian and New Zealand Army Corps (ANZAC) wylądował na tureckim półwyspie Gallipoli.

26 kwietnia – W Londynie został podpisany tajny układ sojuszniczy między Włochami i Ententą.

27 kwietnia – Francuski krążownik pancerny Léon Gambetta został zatopiony na Morzu Jońskim przez austro-węgierski okręt podwodny U-5; zginęły 684 spośród liczącej 821 osób załogi.

30 kwietnia - Zatonął australijski okręt podwodny HMAS AE2 na Morzu Marmara.

 

 

Pozostałe wydarzenia:

10 kwietnia – W ratuszu w szwajcarskiej Lozannie podpisano dokumenty o przeniesieniu tam z Paryża siedziby MKOl i ustanowieniu dla niego zaplecza archiwalnego.

11 kwietnia – Premiera filmu niemego Włóczęga Charlie Chaplina.

13 kwietnia – Rewolucja meksykańska: Oddziały generała Pancho Villa zaatakowały oddziały Álvaro Obregóna. Atak ten nie powiódł się jednak ze względu na użycie przez obrońców drutu kolczastego i karabinów maszynowych.

24 kwietnia – W Imperium Osmańskim aresztowano setki przedstawicieli inteligencji ormiańskiej. Ormianie datę tę uważają za początek rzezi Ormian.

25 kwietnia - Wielki pożar w stolicy Islandii, Reykjavik.

29 kwietnia – Antywłoskie powstanie w Libii: zwycięstwo powstańców w bitwie przy oazie Ghardabija.

30 kwietnia - Zbudowano 800-metrowy most na rz.Eufrat.

 

W Polsce

 

20 kwietnia – Białystok został zbombardowany przez niemieckie samoloty i sterowce, zginęło 13 osób, 34 zostały ranne.

26 kwietnia – Jasna Góra została ustanowiona enklawą pod okupacją austro-węgierską.

 

 

Źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/1915

Luty 1915

Luty 1915

 

Na świecie

 

I wojna światowa:

4 lutego – Niemcy ogłaszają blokadę wód wokół Anglii i Irlandii.

9 lutego – Kanał Sueski został zamknięty dla statków państw neutralnych.

11 lutego – Pierwsi żołnierze kanadyjscy dotarli do Francji.

19 lutego – Na rozkaz Winstona Churchilla rozpoczęła się tragiczna w skutkach próba przełamania blokady dardanelskiej przez floty brytyjską i francuską.

26 lutego – Pierwsze bojowe wykorzystanie miotaczy ognia przez niemiecki 3 pułk zwiadowczy gwardii na froncie zachodnim, w Malancourt.

 

 

Pozostałe wydarzenia:

8 lutego – w Los Angeles odbyła się premiera kontrowersyjnego filmu wyreżyserowanego przez D. W. Griffitha pod tytułem Narodziny narodu (ang. The Birth of a Nation).

12 lutego – w Waszyngtonie położono kamień węgielny pod Pomnik Lincolna.

18 lutego – odwołano Letnie Igrzyska Olimpijskie 1916 w Berline.

20 lutego – w San Francisco rozpoczęła się Wystawa Światowa.

 

W Polsce

 

5 lutego – Premiera filmu Zaczarowane koło.

7 lutego – Rozpoczęła się Bitwa nad jeziorami mazurskimi.

17 lutego – Zainaugurowała działalność Filharmonia Łódzka.

18 lutego – Rozpoczęła się bitwa przasnyska.

 

 

Źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/1915