16 września 1919

Styczeń 1915

Na świecie

 

I wojna światowa:

1 stycznia – 547 osób zginęło w wyniku zatopienia brytyjskiego okrętu HMS Formidable u wybrzeży hrabstwa Dorset (w pobliżu Lyme Regis), przez niemiecki okręt podwodny U-24.

17 stycznia – pierwsi ochotnicy do armii polskiej we Francji wyruszyli z Brazylii pod komendą sierżanta Kazimierza Warchałowskiego.

18 stycznia - Rozpoczęła się bitwa pod Kirlibabą.

18 stycznia - Zwycięstwo Niemców nad Brytyjczykami w bitwie pod Jassin (dzisiejsza Kenia).

18 stycznia - Japonia potajemnie przekazała Chinom listę 21 żądań, które zmierzały do stworzenia tam japońskiego protektoratu.

19 stycznia - Niemieckie sterowce zbombardowały miasta Great Yarmouth i King’s Lynn w Wielkiej Brytanii, zabijając więcej niż 20 osób.

22 stycznia:

I wojna światowa: zakończyła się bitwa pod Kirlibabą.

ponad 600 osób zginęło w wyniku runięcia pociągu w przepaść pod Guadalajarą w Meksyku.

24 stycznia – Zwycięstwo Brytyjczyków nad flotą niemiecką w bitwie morskiej pod Dogger Bank.

31 stycznia - Niemcy zastosowali broń chemiczną (chlor) przeciwko Rosjanom.

31 stycznia - W Niemczech wprowadzono racjonowanie sprzedaży chleba i mąki.

 

 

Pozostałe wydarzenia:

7 stycznia – Włoskie Ministerstwo Wojny utworzyło Wojskowy Korpus Lotniczy (wł. Corpo Aeronautico Militare), poprzednika przyszłej Regia Aeronautica.

8 stycznia – W miejscowości Vevey w Szwajcarii utworzono Polski Komitet Ratunkowy. Weszli do niego I. Paderewski, H. Sienkiewicz, A. Osuchowski, W. Mickiewicz i S. Askenazy. Celem komitetu było organizowanie pomocy materialnej i politycznej dla Polski w okresie trwania wojny.

12 stycznia - Kongres Stanów Zjednoczonych wydał ustawę powołującą do życia „Park Narodowy Gór Skalistych”.

12 stycznia - Izba Reprezentantów Stanów Zjednoczonych odrzuciła propozycję przyznania kobietom prawa wyborczego.

13 stycznia – trzęsienie ziemi (6,8° w skali Richtera) w miejscowości Avezzano w regionie Abruzzów we Włoszech, zginęło ok. 29 tys. osób.

19 stycznia - Francuski inżynier Georges Claude opatentował lampę neonową, używaną później powszechnie w reklamie.

21 stycznia – W Detroit w stanie Michigan została założona organizacja o zasięgu międzynarodowym „Kiwanis International”, której celem jest poprawa warunków życia dzieci i młodzieży.

26 stycznia – W Kolorado utworzono Park Narodowy Gór Skalistych.

28 stycznia – Straż Wybrzeża Stanów Zjednoczonych (ang. United States Coast Guard, USCG), powstała w 1790 roku, ustawą Kongresu Stanów Zjednoczonych zostaje przyłączona do amerykańskich sił zbrojnych.

 

W Polsce

 

12 stycznia – Utworzenie Legionu Puławskiego, oddziału polskiego w armii rosyjskiej.

24 stycznia – Brygada Legionów Polskich pokonała Rosjan w bitwie pod Rafajłową.

25 stycznia – Austriacy rozbili rosyjską kawalerię w bitwie pod Lutowiskami.

 

 

Źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/1915

Grudzień 1914

Na świecie

 

I wojna światowa:

6 grudnia – Armia niemiecka wkroczyła do Łodzi.

8 grudnia – W bitwie koło Falklandów Brytyjczycy rozgromili niemiecką Eskadrę Wschodnioazjatycką admirała von Spee.

9 grudnia – Do służby w Royal Navy wszedł pierwszy transportowiec wodnosamolotów Ark Royal

16 grudnia – 137 osób zginęło, a 592 zostały ranne w wyniku ataku marynarki niemieckiej na brytyjskie portowe miasta: Scarborough, Hartlepool i Whitby.

17 grudnia - Rosjanie zostali zatrzymani pod Limanową.

17 grudnia - Wielka Brytania ogłosiła protektorat nad Egiptem.

19 grudnia – Bitwa nad rzeką Kolubara w Serbii, zakończyła się stanowczym zwycięstwem Serbów.

24 grudnia – W okolicach miasta Ypres doszło do rozejmu bożonarodzeniowego – angielscy i niemieccy żołnierze przerwali walki.

28 grudnia – Włochy zajęły albański port Valona.

31 grudnia – Pierwszy raz w czasach nowożytnych, armia niemiecka użyła broni chemicznej na froncie wschodnim, na linii rzek Bzura i Rawka, pod Bolimowem – przeciw oddziałom rosyjskim.

Blaise Diagne z Senegalu stał się pierwszym czarnym afrykańczykiem wybranym do parlamentu we Francji.

 

Pozostałe wydarzenia:

Stanisław Sośnicki ustanowił rekord Galicji w trójskoku wynikiem 13,06 m.

Grudzień – Wielka Brytania ogłosiła protektorat nad Egiptem.

1 grudnia – Założono włoską firmę motoryzacyjną Maserati.

10 grudnia – Pożar w fabryce Edisona w Nowym Jorku.

15 grudnia – Eksplozja gazu w kopalni węgla konglomeratu Mitsubishi Hojyo w Kiusiu w Japonii, spowodowała śmierć 687 osób. Najtragiczniejszy wypadek w dziejach kopalnictwa w Japonii.

18 grudnia – W Egipcie Wielka Brytania pozbawiła władzy kedywa Abbasa II, wprowadzając jednocześnie na jego miejsce Husajna Kāmila.

Po raz pierwszy można spotkać artykuły powszechnego użytku wykonane ze stali nierdzewnej.

Mahatma Gandhi wraca do Indii z Republiki Południowej Afryki i staje się czołowym działaczem ruchu na rzecz niezależności Indii.

Stolica regionu autonomicznego Kuangsi w Chinach, zostaje przeniesiona z miasta Guilin do miasta Nanning.

Port w miejscowości Orange w stanie Teksas zostaje pogłębiony i przygotowany do budowy okrętów dla Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych.

W USA powstaje cywilna niedochodowa organizacja (ang. United States Power Squadrons – USPS), której celem jest bezpieczeństwo cywilnych jednostek na morzu oraz szkolenie ludzi związanych z morzem.

 

W Polsce

 

2-12 grudnia – Bitwa pod Limanową.

6 grudnia – Wojska niemieckie zajęły Łódź.

15 grudnia – Austriacy po czterodniowej bitwie o Krosno wyparli Rosjan z miasta.

19 grudnia – Legion Zachodni został przekształcony w I Brygadę Legionów Polskich.

20 grudnia – Zakończyła się bitwa nad Bzurą.

22-25 grudnia – Bitwa pod Łowczówkiem Legionów Józefa Piłsudskiego z Rosjanami.

 

Źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/1914

 

Październik 1914

Na świecie

 

I wojna światowa:

Włochy stopniowo przechodziły do sojuszu z Ententą.

1 października - Rozpoczęła się bitwa pod Arras.

9 października – Antwerpia zostaje zdobyta przez siły niemieckie.

13 października - Rząd belgijski przeniósł się do Hawru.

19 października – Rozpoczęła się I bitwa pod Ypres.

27 października – U wybrzeży Irlandii zatonął po wejściu na niemiecką minę brytyjski pancernik „Audacious”.

28 października – Bitwa morska pod Penang.

29 października: - Atak floty tureckiej na wybrzeża Rosji.

Listopad 1914

Na świecie

 

I wojna światowa:

Na froncie zachodnim utrwala się pozycyjny charakter wojny.

1 listopada – Bitwa pod Coronelem.

2-5 listopada – Rosja oraz Francja i Anglia wypowiadają wojnę Turcji.

3 listopada - Niemcy zwyciężyli Brytyjczyków w bitwie pod Tanga (Niemiecka Afryka Wschodnia).

3 listopada - Dwa okręty brytyjskie i jeden francuski, w celu przełamania blokady cieśniny Dardanele, dokonały bombardowania tureckiego fortu Sedd el Bahr.

3 listopada - Niemieckie okręty przeprowadziły atak na angielskie portowe miasto Great Yarmouth.

5 listopada - Wielka Brytania anektowała Cypr.

5 listopada - Państwa Ententy wypowiedziały wojnę Turcji.

6 listopada – Wojska australijskie zajęły kontrolowaną do tej pory przez Niemców wyspę Nauru na Pacyfiku.

7 listopada – Japonia zajęła kolonię niemiecką Jiaozhou w Chinach, miejsce stacjonowania Eskadry Wschodnioazjatyckiej marynarki wojennej Cesarstwa Niemieckiego.

9 listopada – W bitwie koło Wysp Kokosowych zniszczony został niemiecki krążownik „Emden”.

10 listopada – W czasie I bitwy pod Ypres doszło do masakry około 2 tysięcy niemieckich ochotników, głównie uczniów i studentów, skierowanych do ataku na zajmowane przez Brytyjczyków wzgórze (tzw. Kindermord).

12 listopada – Turcja wypowiedziała wojnę państwom ententy.

16 listopada - Rozpoczęła się bitwa na froncie bałkańskim nad rzeką Kolubara, między armią Austro-Węgier a siłami serbskimi.

22 listopada – Zakończyła się I bitwa pod Ypres.

26 listopada – Eksplozja amunicji na pancerniku Bulwark w angielskim porcie Sheerness spowodowała śmierć 738 z 750 członków załogi.

30 listopada/1 grudnia – Po nocnej bitwie pod Krakowem siły austro-węgierskie powstrzymały marsz Rosjan na zachód.

Pozostałe wydarzenia:

15 listopada – Venceslau Brás został prezydentem Brazylii.

16 listopada - W rok po uchwaleniu prawa (ang. Federal Reserve Act of 1913) zakładającego Bank Rezerwy Federalnej, instytucja ta rozpoczęła swą działalność w USA.

23 listopada – Siły USA opuściły Veracruz w Meksyku. Oddziały Venustiano Carranzy po zajęciu miasta ustanawiają tam kwaterę główną swych sił.

24 listopada – Benito Mussolini został wydalony z Włoskiej Partii Socjalistycznej.

28 listopada – Nowojorska Giełda Papierów Wartościowych zamknięta w lipcu ze względu na toczącą się wojnę w Europie, została otwarta tylko dla handlu obligacjami.

 

 

W Polsce

 

5 listopada – Wojska rosyjskie rozpoczęły drugie oblężenie twierdzy Przemyśl.

11 listopada – Rozpoczęła się bitwa pod Łodzią.

16 listopada – Rozpoczęła się bitwa pod Krakowem.

18 listopada – Zakończyła się bitwa pod Krzywopłotami.

25 listopada - Warszawa: powstał Komitet Narodowy Polski.

25 listopada - Zakończyła się pierwsza bitwa pod Krakowem.

 

Źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/1914

Wrzesień 1914

Na świecie

I wojna światowa:

Wrzesień – Ostrzał niemieckiej artylerii zniszczył zabytkową katedrę w Reims.

2 września - Opuszczenie Lwowa przez Austriaków. Niemcy okupowali miejscowość Moronvilliers, położoną około 15 km od Reims.

3 września - Rząd Francji przeniósł się z Paryża do Bordeaux.

5 września - W Londynie podpisano porozumienie, zgodnie z którym żaden członek potrójnej ententy (Anglia, Francja, Rosja) nie mógł osobno zawierać układów pokojowych z państwami centralnymi. W rejonie Firth of Forth niemiecki U-21 storpedował i zatopił brytyjski krążownik Pathfinder.

5-9 września – Pierwsza bitwa nad rzeką Marną, siły francusko-angielskie powstrzymały marsz Niemców na zachód (ok. 513 tys. zabitych).

6-12 września – Bitwa niemiecko-rosyjska nad jeziorami mazurskimi.

13 września – Siły Republiki Południowej Afryki rozpoczynają działania zbrojne przeciw Niemcom w niemieckiej południowo-zachodniej Afryce (dzisiejsza Namibia).

13-28 września – Pierwsza bitwa we francuskim departamencie Aisne.

22 września – Na Morzu Północnym trzy brytyjskie krążowniki zostały zatopione przez niemiecki okręt podwodny U-9.