25 lutego 1918

Publicystyka

Precz z zabawkami wojennemi dla dzieci!

Wojna wycisnęła swe ohydne piętno na każdej niemal dziedzinie życia. Ile sztuka na niej ucierpiała to zbyteczne chyba mówić. Dość przejść się na którąkolwiek z wystaw lub zajrzeć w okna sklepów z obrazami. Widzimy tam płótna i ptós cienka urągające nietylko wszelkiemu poczuciu artystycznemu, ale po prostu wzbudzające fizys ezne obrzydzenie. Ci ułani z wybebeszonemi wnętrznościami, konie krwią ociekające, potrzw skane nogi i ręce, siostry miłosierdzia z wyłupia. stemi oczyma i biustami jak bochny przedwojennego chleba, a nad nimi alegoryczne ordy —wszystko to robi wrażenie na pół surowego bigosu, mogącego o mdłości przyprawić człowieka o średniej wrażliwości.

Emancypacya kobieca w XVII. wieku.

Reprezentantki praw kobiecych mylą się, sądząc, że dopiero wiek XIX. emancypacya kobiet się zajmował. Już przed 250 laty znano w Polsce ruch kobiecy. W bibliotece uniwersytetu krakowskiego znajduje się oryginalny dokument z wieku XVII. p. 1.: "Artykuły dziewic", w których panie i panny wysokiemu sejmowi, przez króla Władysława IV. zwołanemu, swoje życzenia składają. Pismo pwyższe zawiera 25 żądań, z których każde jest w wysokim stopniu interesujące. I tak artykuł I-szy brzmi:

Sprawa polska góruje nad wszystkiemi innemi.

W „Journal de Genńve” ukazał się bardzo rzeczowy i oparty na znajomości naszych stosunków artykuł p. Wilhelma Martin'a, poświęcony sprawie Polski.

W artykule swym p. Martin omawia ostatnie wypadki w Niemczech, podkreśla istnienie dwóch tendencyi, z których za wyraziciela jednej uważa p. Kuhlmanna, drugiej — gen. Hoffmanna, jako przedstawiciela głównej kwatery.

MATKA BOSKA GROMNICZNA

Dziś obchodzi kościół katolicki pamiątkę ofiarowania Pańskiego, czyli oczyszczenie N. Maryi Panny, zwanej także Gromniczną. Z kościelnem tem świętem związany jest zwyczaj święcenia świec, zachowywanych potem przez cały rok. Według wiary ludu zapalona gromnica, wetknięta w dłoń konającego, uśmierza cierpienia agonii. W czasie burzy ma posiadać gromnica cudowną moc oddalania gromów od chaty. Tę samą moc przypisują na wsi gromnicy — podczas pożaru.
Dziś spieszą do kościołów tłumy wiernych z miasta i okolicznych wsi, celem święcenia świec woskowych. We wszystkich kościołach odprawia się w dzień ten uroczyste nabożeństwo ku czci N. P. Maryi.
Do świata M. B. Gromnicznej przywiązane są, jak wogóle, do wszystkich świąt Matki Boskiej, różne przepowiednie. I tak:

Jak to się czasy zmieniają [satyra].

Bandyta moskiewski z r. 1818. - Jak tu sto pudów złota, mam więc na czarną godzinę około trzystu tysięcy rubli.