17 września 1921

ś.p . Melania Padewska.

Silne wrażenie i żal powszechny wywołała wśród wszelkich warstw naszego społeczeństwa prawie nagła śmierć znanej działaczki polskiej i literatki ś. p. Melanji Parczewskiej. W latach ogólnej w kraju apatji i zniechęcenia Parczewska była jedną z czołowych bojowniczek swego narodu. Okazywała swą pomoc zwłaszcza tam, gdzie narodowość polska była najbardziej zagrożona: na kresach wschodnich i zachodnich. W roku 1879 pisała o prześladowaniu Unitów na Podlasiu. Od roku 1880 zmarła oddała się całą duszą nieceniu świadomości narodowej na zachodnich naszych rubieżach zagrożonych zalewem germanizmu. Działa w kontakcie z ks. Radziejowskim, redaktorem „Katolika" w Bytomiu i Badurą pastorem w Międzyborzu, — zwłaszcza w kierunku uświadomienia narodowego kobiet śląskich.

Na łamach Gazety Toruńskiej, Dziennika Poznańskiego, Kłosów, Tygodnika Ilustrowanego, Ateneum warszawskiego, Bluszczu i w. in. drukowane były jej cenne utwory z zakresu literatury czeskiej, słowackiej i łużyckiej. Z jej słownika gwar górno-śląskich korzystał następnie Karłowicz w wielkim swym słowniku gwar polskich i w. in. dorobek literacki jej jest bowiem nader obfity.

 

Zrodzona w 1850 roku w majątku rodzinnym w Wodzieradach w dawnem województwie Sieradzkiem z tradycji roizinnych duszą ciążyła zawsze ku Wielkopolsce, i jej losy najbardziej leżały jej na sercu, aczkolwiek instytucje kulturalno-oświatowe w Kongresówce, jak Macierz Szkolna, Stowarzyszenie Kobiet Narodowych i Tow. Muzyczne w Kaliszu, konspiracyjne związki narodowe młodzieży szkolnej i t. p. wieleby mogły powiedzieć o pracy nieboszczki, popartej niezwykłą inteligencją, wiedzą, prawością charakteru a głównie patrjotyzmem i zaparciem się siebie.

 

Zmarła była siostrą wybitnego polskiego uczonego i działacza społecznego mec. Alfonsa Parczewskiego, którego była nieodstępną towarzyszką w jego działalności społecznej przez całe swe życie i któremu śmierć ukochanej siostry zadała cios bolesny nad wyraz.

 

Złożona chorobą po krótkich cierpieniach zasnęła w Bogu w starej siedzibie Parczewskich w Kaliszu, zasłużywszy sobie w historji kultury narodowej polskiej na zaszczytną kartę i wdzięczną pamięć u potomnych.

 

Świat, 02-10-1920

Aby dodać komentarz prosimy o zalogowanie się.