20 sierpnia 1922

Astroloblum krakowskie XV wieku.

Piękny zabytek posiada nasza Biblioteka Jagiellońska. Jest nim przedstawiony na naszym rysunku przyrząd astronomiczny, opatrzony globem ziemskim, uwieńczony u góry tablicą, wskazującą ruchy gwiazd. Uchodzi to astroloblum za dar Marcina Bylicy z Olkusza, wielkiego i stawnego uczonego XV wieku, który w dziejach nauki polskiej i węgierskiej ogromną odegrał rolę. Powołany przez króla Macieja z Krakowa do Budapesztu, stwarza tam z Galeonem i Regiomontanem uniwersytet i cieszy sie ogromną przyjaźnią króla Macieja. Nie zapomina Bylica wcale o ojczyznie swojej, zapisuje krakowskiej wszechnicy tatą swą biblioteke i przyrządy astronomiczne, które przybyły w skrzyniach do Krakowa w październiku 1419, nasze też astroloblum z tego daru niewątpliwie pochodzi. Oglądał je z ciekawością Mikołaj Kopernik, który w tym czasie liczył lat 21.

Ilustrowany Kuryer Codzienny, 24-02-1922

Stół, na którym ludzi mordowano.

Aztekowie przedwcześni mieszkańcy Meksyku aż do XIV wieku, nie znali ofiar z ludzi i krwawych danin swym bogom nie składali. Zaczęły się te ofiary od największego zła, jakie spada na ludzkość od wojen. Z chwilą gdy najezdnicze plemiona zaczęty napadać na Meksyk, Aztekowie zaczęli mordować jeńców wojennych. Mord doszedł do wysokości kultu. Rocznie umienia około 20.000 na ofiarnym ołtarzu bogów, przy poświęceniu wielkiej świątyni w Meksyku zamordowano 70.000 ludzi. Czerwono ubrany kapkan wbijał kamienny nóż w piersi ofiary, wyrywał serce i palił je w zlotem naczynka. To samo, co Aztekowie czynili z barbarzyńcami, działo się także z Hiszpanami, którzy ich nawracać I cywilizować przyszli. Nawracali ich zupełnie tak samo, jak Germanowie Lechitów, to jest rabunkiem f mordem. Aztekowie, lud o wysokiej cywilizacyi i kulturze, lud, którego etyka i zwyczaje religijne były bardzo zbliżone do chrześcijańskich, płacił mordercom pięknem za nadobne. W roku 1521 podczas oblężenia Meksyku, 72 Hiszpanów złożylo życie na ofiarnym stole. Drgające ich serce wkładano do ust boga wojny Luicikopochtli. Ofiary zabijano na glocie ofiarnym Azteków, który przedstawia nasz rysunek Istnieje po dziś dzień ten okropny stół W Muzeum Narodowem w Meksyku, odlew jego znajduje się w Muzeum odlewów gipsowych w Berlnie.

Następca Shackletona.

Po śmierci głośnego odkrywcy, Shackletona, objął komendę nad ekspedycyą do bieguna Franck Wild, którego podobiznę obok zamieszczamy.

Ilustrowany Kuryer Codzienny, 10-02-1922

Dziś, a przed stu laty.

(Z „Larausse’a pour tous”.)

Jak ongi podróżowano – Jak dziś się podróżuje.

Leczenie nowotworów promieniami Roentgena.

Coraz to więcej toruje sobie drogę leczenie nowotworów promieniami Roentgena. Rozróżniamy jak wiadomo dwa rodzaje nowotworów złośliwych: raki i mięsaki. Te ostatnie występują zwykle u osób młodych i rosną bardzo szybko a na szczęście właśnie przy nich osiąga się radioterapią wcale dobre wyniki, bo według ostatnich statystyk około 33% wyleczeń t. j. niemal tyle co w radykalnych operacyach, które z natury rzeczy wywołują kalectwo np. wskutek odjecie cale) kończyny, bo operator musi zabierać tkankę daleko po za nowotworem, zaś leczenie Roetgenem wraca tkankom z powrotem ich całość.